3 Tips voor fotograferen bij hoog contrast

Je hebt het vast wel eens gehad bij het fotograferen op een zonnige dag. Een compositie met veel contrast tussen het gedeelte in het zonlicht en het gedeelte in de schaduw. Stel je scherp op een object in de zon, dan zullen de delen in de schaduw onderbelicht zijn en weinig detail laten zien. Focus je op een object in de schaduw, dan is het deel in de zon overbelicht en ook hier blijft weinig detail over. Wat je ook probeert, je krijgt geen foto die in alle delen goed belicht is.

 

Daarom, 3 gratis tips voor fotograferen bij hoog contrast.

 

1: Fotografeer altijd in RAW

 

Alle foto's die ik met mijn digitale camara schiet, fotografeer ik in RAW. Een RAW bestand bevat veel meer informatie dan een JPG bestand. Rechtstreeks uit de camera ziet een JPG file er meestal beter uit dan de RAW versie. Maar een RAW versie moet je altijd even nabewerken, bijvoorbeeld in Lightroom. Hierdoor kun je bij een contrastrijke foto heel veel details terughalen uit de onder- of overbelichte delen. Een optie op je camera is meestal ook 'JPG + RAW', dus beiden.

 

Misschien bewerk je nu nog niet na, maar in de toekomst wel, dan ben je tegen die tijd heel blij als je in RAW geschoten hebt. Ik baal nu bijvoorbeeld enorm van al mijn vakanties voor 2014, waar ik op de mooiste plekken ben geweest, maar alleen maar JPG-files van heb.

 

Informatie die niet in de bronfile zit, kun je later nooit meer toevoegen.

 

2: Gebruik een ND Grad filter

 

Een ND Grad (Neutral Density Graduated) filter ofwel grijsverloopfilter gebruik je vooral bij landschapsfotografie. Meestal heb je een situatie dat het bovenste deel van je compositie, de lucht, helderder is dan de onderkant. Denk bijvoorbeeld aan een landschap met ondergaande zon.

Ook al fotografeer je in RAW, de belichting wordt toch een compromis tussen de heldere lucht en de donkere ondergrond. Beschik je over een ND Grad filter, dan hoef je geen compromis te sluiten. De bovenste helft van het filter is grijs en houdt licht tegen, de onderste helft is helder. Door de overgang van het grijze naar het heldere deel van de filter op de horizon te plaatsen, verminder je het contrast en krijg je een evenwichtiger belichting.

 

Ik houd erg van spectaculaire luchten en hiermee kun je toch heel wat details in de lucht behouden. Ja, dat kan ook met HDR, maar ik geloof dat het beter is als je bij je opname al gaat voor maximale kwaliteit en dat is toch met een filter.

 

Mijn meest gebruikte filter is de 0,6 ND Hard Grad, waarmee je twee stops belichting kunt compenseren. Maar ik fotografeer vaak rond zonsopkomst en zonsondergang. Midden op de dag, als het licht wat feller is, zou ik eerder naar de 0,9 ND grijpen.

 

Soft Grads zijn er ook, die hebben een geleidelijker overgang. Zelf gebruik ik ze niet, omdat ik de harde overgang niet echt als een probleem ervaar.

 

Er zijn ook ND filters die over het gehele oppervlak van de lens het licht tegenhouden, zie daarvoor mijn vorige blog.

 

3: HDR Fotografie

 

Eén van de technieken die ik veel toepas, is HDR fotografie. HDR staat voor High Dynamic Range, ofwel hoog dynamisch bereik. Simpel gezegd gebruik je bij HDR fotografie meerdere opnamen met verschillende belichtingen (belichtingstrapje) om zo het dynamisch bereik te vergroten.

 

Meestal maak ik drie opnamen. Eén met een juiste belichting, een onderbelichte en een overbelichte. Van belang is dat de opnames verder identiek zijn, dus zorg dat je camera gefixeerd is, bij voorkeur met behulp van een statief.

Foto 1: Het compromis: Gemiddelde belichting, maar lucht uitgebeten en voorgrond iets te donker (F8, 1/15 sec.)

Foto 2: Kortere sluitertijd: Meer detail in de lucht, maar de voorgrond onderbelicht (F8, 1/30 sec.)

Foto 3: Langere sluitertijd: De voorgrond goed belicht, maar de lucht volledig uitgebeten (F8, 1/8 sec.)


 

Vervolgens laat je in de nabewerking de computer het werk doen. Je voegt de foto's samen tot één bestand, waarin de software zorgt dat zoveel mogelijk details uit zowel de donkere als de lichte delen worden behouden. Geen compromis dus hier, maar the 'best of both worlds' .

 

Er zijn veel programma's die dit kunstje beheersen: Photoshop en Lightroom zijn de bekendste. Zelf gebruik ik meestal Lightroom in combinatie met HDR Efex Pro, een plugin die voor mij altijd goede resultaten oplevert.

 

Nog steeds ben ik vaak blij verrast hoeveel detail je zo in je foto kunt terughalen. Veel meer dan je zag op het moment dat je de foto's maakte en op het display keek.

Ja, HDR wordt soms te ver doorgevoerd en kan er onnatuurlijk uit zien. Maar dat is een kwestie van smaak.

 

Fotograferen in RAW, ND Grad Filters en HDR: Ik gebruik het allemaal, meestal in combinatie en regelmatig alledrie tegelijk!

 

Je had het waarschijnlijk al geraden, voor de foto van de schapenboet heb ik alledrie gebruikt.

 

Laat me weten of je de blog interessant vond.

En graag hoor ik van jullie over welk van deze drie onderwerpen ik in een volgende blog nog wat meer in detail mag gaan.

 

Reactie schrijven

Commentaren: 2
  • #1

    Theo Brands (maandag, 21 november 2016 05:03)

    Leuk blog, hier leer ik weer van. Verder complimenten voor je mooie foto's.

    Groet,
    Theo Brands
    Oss

  • #2

    Misja Beijers (dinsdag, 22 november 2016 13:01)

    Dank voor deze tips, ik ga toch ook in RAW fotograferen!